Zgodnie z przepisami prawa rodzinnego rodzice i dzieci są uprawnieni i zobowiązani do utrzymywania ze sobą kontaktu. Z reguły relacje między najbliższymi osobami przebiegają płynnie i bezkonfliktowo. Kiedy jednak w rodzinie pojawiają się nieporozumienia, przemoc lub dochodzi do rozwodu, konieczne może stać się interwencja sądu rodzinnego i sądowe ustalenie kontaktów z dzieckiem.
Sądowe sprawy o kontakty z dzieckiem z reguły są inicjowane w sytuacji, kiedy rodzice żyją w rozłączeniu i jeden z opiekunów nie wyraża zgody na sposób sprawowania opieki przez drugiego z nich. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kontaktów stanowi również integralną część wyroku rozwodowego.
W określaniu kontaktów kluczowe staje się precyzyjne i szczegółowe zakreślenie zasad i granic kontaktów z dzieckiem. Dzięki temu rodzic domagający się ochrony będzie napotykał mniej przeszkód w realizacji swoich uprawnień. Warto skorzystać z pomocy prawnika doświadczonego w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, który pomoże sformułować treść żądania, a także podejmie się reprezentacji opiekuna przed sądem rodzinnym.
Stosownie do art. 113 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Takie kontakty mogą polegać na utrzymywaniu ze sobą relacji na wiele różnych sposobów, w tym poprzez:
Zasadniczo z dzieckiem kontakt utrzymują oboje rodzice, ale jeśli przebywa ono na co dzień u jednego z nich, sposób realizacji kontaktów należy ustalić, kierując się dobrem dziecka i uwzględniając jego rozsądne życzenia. Dopiero w sytuacji, kiedy opiekunowie nie osiągają porozumienia w tym zakresie, w przedmiocie kontaktów rozstrzyga sąd opiekuńczy. Uregulowanie kontaktów z dzieckiem nie od razu musi więc skończyć się na sali sądowej. Czasami wystarczy pomoc prawnika lub mediatora, który wskaże rodzicom przykładowe, akceptowane przez nich rozwiązania.
Do kontaktu z dzieckiem prawo mają oboje rodzice i to nawet wtedy, gdy ich władza rodzicielska została ograniczona. Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują jednak możliwość ograniczenia kontaktów rodzica z dzieckiem, jeżeli dobro dziecka tego wymaga. W szczególności takie restrykcje mogą polegać na:
Dodatkowo, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, sąd może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, np. udziału w terapii rodzinnej. Jeżeli zaś utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd rodzinny może zakazać ich wykonywania. Przesłankami do orzeczenia zakazu kontaktu z dziećmi są m.in. stosowanie przemocy wobec dziecka lub inne zachowania, które mogą skutkować poważnym zagrożeniem dla dobra lub bezpieczeństwa małoletniego.
W sprawach z zakresu prawa rodzinnego ogromne znaczenie dla wygranej w sporze ma dobra znajomość obowiązujących przepisów, ale także dynamizm działania, ponieważ wiele zależy od tego, czy rodzic skorzysta z możliwości, jakie daje prawo. Aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie satysfakcjonującego rozstrzygnięcia, warto skorzystać z usług profesjonalistów, którzy zadbają o ustalenie kontaktów z dzieckiem w odpowiedni sposób.
Sprawy rozwodowe często ciągną się latami. Ten burzliwy okres nie tylko dotyka współmałżonków, ale także dzieci, ponieważ partnerzy nierzadko utrudniają sobie wzajemnie kontakty z małoletnimi. Aby zapobiec sytuacjom, które dla dziecka mogą być nie tylko przykre, ale wręcz wyrządzić realną szkodę psychiczną, opiekun może skorzystać z instytucji zabezpieczenia kontaktów z dzieckiem. Wniosek o zabezpieczenie kontaktów warto już złożyć w pozwie o rozwód, ale można to także uczynić w dowolnym momencie na rozprawie, jeżeli relacje między partnerami ulegną zmianie i powód zacznie się np. obawiać uprowadzenia dziecka.
Postępowanie wydane w ramach wniosku o zabezpieczenie jest natychmiastowo wykonalne. To bardzo ważne, ponieważ opiekun małoletniego otrzymuje ochronę prawną od razu, bez konieczności czekania na uprawomocnienie się orzeczenia.
Istotą postępowania zabezpieczającego jest ustalenie kontaktów z dzieckiem do momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. W orzeczeniu kończącym sprawę rozwodową sąd rozstrzyga o kontaktach z dzieckiem ponownie, co oznacza, że relacje między dziećmi a rodzicami można zmodyfikować.
Warto pamiętać, że prawo rodzinne nakazuje uwzględniać racjonalne stanowisko dziecka. Oznacza to, że opiekunowie powinni wziąć pod uwagę rzeczywiste pragnienie dziecka do utrzymywania relacji z rodzicami. Żądanie ustalenia częstych kontaktów ojca z dzieckiem w sytuacji, kiedy małoletni nie chce mieć do czynienia z dorosłym częściej, niż jest to niezbędne, po prostu mija się z celem i w praktyce próba wyegzekwowania takiego harmonogramu byłaby wręcz szkodliwa dla dziecka.
Choć nadmiernie kazuistyczne regulowanie kontaktów dziecka z rodzicami może wydawać się syntetyczne, jest to najlepszy sposób na stworzenie realnej obligacji po stronie zobowiązanego opiekuna. W praktyce wnioski o ustalenie kontaktów z dzieckiem najczęściej uwzględniają:
Treść wniosku powinna uwzględniać konkretne przedziały godzin, w jakich ma być sprawowana opieka, a także to, który z rodziców jest zobowiązany do odbioru dzieci, a także odwiezienia ich po zakończonych kontaktach. Często też wskazuje się, że piecza nad dzieckiem ma charakter naprzemienny, np. parzyste weekendy z dzieckiem spędza matka, nieparzyste zaś – ojciec.
Sprawa dotycząca uregulowania kontaktów z dzieckiem, jak każde inne postępowanie sądowe toczy się według ściśle określonych reguł. Ich znajomość jest kluczowa, aby na sali sądowej czuć się pewnie, a przede wszystkim działać w sposób zorganizowany.
Choć postępowanie sądowe jest dosyć mocno ustrukturyzowane, często na sali sądowej zdarzają się sytuacje, których nie da się przewidzieć z wyprzedzeniem. Może to być np. dodatkowy wniosek dowodowy złożony przez stronę przeciwną, czy niezjawienie się świadka, którego zeznania miały być kluczowe dla wyniku sprawy.
Obecność profesjonalnego pełnomocnika to gwarancja, że Twój interes będzie należycie broniony. Radca prawny lub adwokat, który regularnie występuje w sądzie, wie kiedy złożyć odpowiedni wniosek dowodowy, jakie pytania zadawać świadkowi i kiedy można żądać pominięcia dowodu przez sąd.
W ramach postępowania dowodowego w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem z reguły na sali sądowej przeprowadzane są następujące dowody:
Doświadczony pełnomocnik pomoże przygotować się klientowi do rozprawy sądowej. Kiedy wiesz, jakie pytania może zadawać sąd i czego mogą oczekiwać biegli, łatwiej przygotować się do postępowania.
Niekiedy bywa tak, że pomimo prawomocnego orzeczenia sądowego rodzice utrudniają sobie wykonywanie kontaktów. Takie działanie może polegać np. na realizowaniu kontaktów w sposób nieprawidłowy, niestosowaniu się do zakazu kontaktu z dzieckiem lub też odmowie wydania dziecka pomimo obowiązku. W takiej sytuacji możliwe jest żądanie przeprowadzenia egzekucji kontaktów.
Taka procedura jest dwuetapowa. W pierwszej kolejności należy złożyć do sądu wniosek o egzekucję kontaktów. Ma on zmobilizować drugiego z opiekunów do prawidłowej realizacji kontaktów pod rygorem zobowiązania go do zapłaty oznaczonej kwoty pieniężnej. Jeżeli pomimo monitu zasady realizowania kontaktów nadal są naruszane, rodzic domagający się ochrony może złożyć wniosek o wydanie postanowienia w tym zakresie.. Sąd ustala, ile razy doszło do naruszenia, a wysokość sankcji odpowiada iloczynowi przypadków naruszeń i żądanej kwoty. Innymi słowy, im gorzej będą realizowane kontakty, tym wyższa będzie zasądzona kwota.
Zespół Kancelarii KDWP specjalizuje się w prowadzeniu spraw z zakresu prawa rodzinnego. W przedmiocie ustalenia kontaktów z dzieckiem oferujemy wsparcie w następującym zakresie:
Siedziba naszej Kancelarii znajduje się w Bydgoszczy, ale zapewniamy kompleksowe wsparcie prawne klientom z całej Polski.
Radca prawny, Partner
Specjalista prawa gospodarczego, prawa spółek oraz procedury administracyjnej.
Radca prawny
Znawca prawa rzeczowego, postępowania wieczystoksięgowego oraz prawa gospodarczego.
Opinie klientów kancelarii - najlepsza rekomendacja naszej pracy
